પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા એટલે શું? પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $R \to P$ માટે સંકલિત વેગ સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા: જે પ્રક્રિયાનો વેગ પ્રક્રિયક $R$ ની સાંદ્રતાના પ્રથમ ઘાતને સમપ્રમાણમાં હોય,તેને પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા કહેવાય છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વેગ $\propto [R]^1$.
પ્રક્રિયા $R \to P$ માટે વિકલિત વેગ સમીકરણ:
$Rate = -\frac{d[R]}{dt} = k[R]$
$\therefore \frac{d[R]}{[R]} = -k dt \dots (i)$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int \frac{d[R]}{[R]} = -\int k dt$
$\ln [R] = -kt + I \dots (ii)$
અહીં,$I$ એ સંકલન અચળાંક છે.
જ્યારે $t = 0$,ત્યારે $[R] = [R]_0$,જ્યાં $[R]_0$ એ પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે. આ કિંમતો સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$\ln [R]_0 = -k(0) + I \implies I = \ln [R]_0 \dots (iii)$
$I = \ln [R]_0$ ની કિંમત સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$\ln [R] = -kt + \ln [R]_0 \dots (iv)$
પદોને ગોઠવતા:
$kt = \ln [R]_0 - \ln [R]$
$kt = \ln \frac{[R]_0}{[R]}$
$k = \frac{1}{t} \ln \frac{[R]_0}{[R]} \dots (v)$
આધાર $10$ ના લઘુગણકમાં ફેરવતા:
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[R]_0}{[R]} \dots (vi)$
સમીકરણ $(iv)$ નું એન્ટિલોગ લેતા:
$[R] = [R]_0 e^{-kt} \dots (vii)$

Explore More

Similar Questions

પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વેગ શરૂઆત પછી $10 \ \text{મિનિટ}$ એ $0.04 \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ અને $20 \ \text{મિનિટ}$ એ $0.03 \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે. પ્રક્રિયાનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય . . . . . . મિનિટ છે. (આપેલ છે: $\log 2 = 0.3010, \log 3 = 0.4771$)

એક અણુનું ઉષ્મીય વિઘટન પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા દર્શાવે છે. અણુ $120 \text{ મિનિટમાં } 50\% $ વિઘટન પામે છે. તેનું $90\%$ વિઘટન થવા માટે કેટલા મિનિટ લાગશે?

Difficult
View Solution

વાયુરૂપ પ્રક્રિયા $A_{(g)} \to 2B_{(g)} + C_{(g)}$ એ પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા છે. જો પ્રક્રિયાની શરૂઆતમાં $P_A = 90 \ mm \ Hg$ હોય અને $10 \ min$ બાદ કુલ દબાણ $180 \ mm \ Hg$ જણાય,તો પ્રક્રિયાનો વેગઅચળાંક શોધો.

જો વેગ નિયમ $r = K[A]$ હોય,તો $t = 1/k$ સમય પછી બાકી રહેલ પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા કેટલી હશે? ($[A]_0$ એ $t = 0$ સમયે પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા છે)

ધુમ્મસના ઘટક પેરોક્સિ એસિટાઇલ નાઇટ્રેટ $(PAN)$ નુ વિઘટન પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા મુજબ પેરોક્સિ એસિટાઇલ રેડિકલ અને $NO_{2(g)}$ માં થાય છે,જેનો અર્ધઆયુષ્ય સમય $32 \ min$ છે.
$CH_3COONO_2 \to CH_3COO^{\bullet} + NO_2$
જો હવાના નમૂનામાં $PAN$ ની શરૂઆતની સાંદ્રતા $5.0 \times 10^{14} \ molecules/L$ હોય તો $1.5 \ hr$ પછી સાંદ્રતા કેટલી થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo